پروژه خودروی تندر۹۰ در ۲۵ اسفند سال ۱۳۸۱ میان مدیرعامل رنو و مدیرعامل وقت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به امضا رسید. سرانجام در آبان ماه ۱۳۸۲ موافقتنامه نهایی سرمایه گذاری مشترک رنو، ایران خودرو، سایپا و رنو- پارس به ارزش ۷۵۰ میلیون یورو به امضا رسید و خوشحالی همگان را در پی داشت، اما این خوشحالی چندان دوام نیاورد چرا که در داخل با مخالفت متخصصان مدیریت تکنولوژی، در دانشگاه صنعتی شریف و نیز تعداد زیادی از اقتصاددانان روبه رو شد. البته برخی علت این مخالفت ها را پیگیری همزمان کارشناسان برای خرید یک پلت فورم مشابه از فیات ذکر می کنند. بالاخره با روی کار آمدن دولت نهم، در خردادماه سال ۸۵ با تلاش مرکز پژوهش های مجلس و همکاری وزیر صنایع مشکلات حل و پروژه تندر۹۰ وارد مرحله خط تولید شد. پس از ماه ها تاخیر در واگذاری تندر۹۰ که نارضایتی متقاضیان خرید این خودرو را به دنبال داشت این روزها خبرهایی مبنی بر حل شدن مشکل واگذاری این خودرو به گوش می رسد که البته هنوز هم معلوم نیست تا چه حد به واقعیت نزدیک باشد، چرا که طی ماه های اخیر اظهارات متفاوتی در خصوص دلایل تاخیر در تولید و واگذاری این خودرو از سوی مسوولان اعلام شده و عمده گناه ها هم متوجه قطعه سازان داخلی بود، اما در همین راستا برخی هم بحث های تحریم و نیز عدم تامین به موقع قطعات و بروز مشکلات ترخیص قطعات از گمرک را از جمله دلایل این تاخیرات اعلام می کردند. اما در نهایت داستان تاخیر تولید تندر۹۰ با پذیرش مشکل قطعه سازان داخلی پایان یافت و انجمن قطعه سازان برای رفع این مشکلات حداکثر تلاش خود را کردند، آنچنان که محمدرضا نجفی منش دبیر سابق انجمن قطعه سازان به خبرنگار اعتماد گفت؛ مشکل قطعات خودرو تندر۹۰ حل شده است و بالای ۲۰۰ تا ۳۰۰ دستگاه در روز تولید داریم و پیش بینی می کنیم تا بهمن ماه (فوریه) به ۶۰۰ دستگاه در روز برسد. وی افزود؛ در حال حاضر حدود ۵۴ قطعه ساز برای ساخت قطعات تندر۹۰ با شرکت رنو- پارس همکاری می کنند که ۳ قطعه ساز به دلیل مشکلات فنی نتوانستند سر موقع قطعه را تامین کنند، البته این مشکلات در حال برطرف شدن است. نجفی منش اظهار کرد؛ تاخیر قطعه سازان یادشده موجب به تاخیر افتادن پروژه شده است. البته بقیه قطعه سازان مشکلی ندارند و استانداردهای رنو- پارس را رعایت کرده اند، ولی مشکل اینجا است که پروسه تولید باید هماهنگ با هم پیش رود. وی تصریح کرد؛ برای تولید روزانه ۶۰۰ دستگاه تندر۹۰ برنامه ریزی شده بود که با توجه به مسائل یادشده تاکنون حدود ۴۰۰ خودرو به تولید رسیده این در حالی است که پیش بینی تولید برای امسال حدود ۶۴ هزار دستگاه است. وی مشکل اصلی قطعه سازان تندر۹۰ را مسائل مالی عنوان کرد و گفت؛ در حال حاضر مشکلات مالی آنها بسیار حاد شده است. سال گذشته قرار بود هزار و ۱۳۵ میلیارد تومان از طریق طرح های زودبازده به شرکت های ساپکو، سازه گستر و مگاموتور وام داده شود که در این میان آنها هم تعهد کردند که پول قطعه سازان را ۱۵ روزه تحویل دهند اما این طرح عملیاتی نشد. ● خودرو ملی یا ایرانی البته برخی کارشناسان با وجود همه مشکلات پروژه های موجود، پروژه تندر۹۰ را یک پروژه موفق می دانند چرا که سودآور است و جذب سرمایه خارجی به حساب می آید. در این باره همچنین عباسعلی آریافر مدیرعامل سابق سازه گستر سایپا گفت؛ خودروی تندر۹۰ تنها خودرویی است که پلت فورم آن متعلق به ایران است در حالی که اکثر خودروهای داخلی با لیسانس شرکت های دیگر تولید می شود . به همین دلیل پروژه موفقی بوده است. آریافر ادامه داد؛ تندر۹۰ از این جهت که دارای قیمت مناسب و کیفیت نسبتاً عالی است متقاضی های زیادی پیدا کرده و می توان گفت که پروژه موفقی بوده است. حتی تحلیلگران و کارشناسان اقتصادی نیز سودآور بودن و اقتصادی بودن این پروژه ها را تایید می کنند و ارزش افزوده بسیاری را به ارمغان آورده است. سعید لیلاز کارشناس اقتصادی در خصوص انتقادها و مشکلات تندر۹۰ گفت؛ هر محصولی که وارد خط تولید می شود مشکلاتی دارد اما این در حالی است که این پروژه از بی دردسرترین پروژه ها بوده است و بسیاری از مشکلاتی که وجود دارد مربوط به خودرو نیست. لیلاز با بیان اینکه بعد از انقلاب این اولین سرمایه گذاری کشور اروپایی در ایران است، اظهارکرد؛ پروژه تندر۹۰ تاکنون ارزش افزوده زیادی را وارد ایران کرده است، بنابراین پروژه موفقی است. وی در خصوص انتقادهای بعضی از نمایندگان مجلس از این پروژه گفت؛ بازار اقتصادی ایران بازار بسته یی است اما بازار خودرو نسبت به دیگر بازارهای داخلی نسبتاً رقابتی و آزادتر است، از همین رو خرید و فروش خودروها دست مشتری است و می توانند بهترین مدل خودرو را انتخاب کنند. لیلاز تصریح کرد؛ پروژه ال -۹۰ به تنهایی مشکل ندارد اما مسائل جانبی و خارجی مانند تحریم ها باعث ایجاد مشکلاتی در این صنعت شده است که قطعاً این پروژه بر تحریم ها نیز غلبه خواهد کرد. وی همچنین در خصوص افزایش قیمت تندر۹۰ گفت؛ از سال ۸۰ تاکنون افزایش نرخ تورم داشتیم که این مساله بر روی تمام محصولات اثر داشته، بنابراین تندر۹۰ نیز افزایش قیمت پیدا کرده است. همچنین داوود میرخانی رشتی دبیر سابق انجمن خودروسازی گفت؛ افزایش قیمت تندر۹۰ به خاطر افزایش قیمت یورو است. در زمان عقد قرارداد این پروژه یورو قیمتی بالغ بر ۷ هزار و ۵۰۰ ریال داشت اما در حال حاضر رشد نرخ ارز باعث افزایش قیمت این خودرو شده است. میرخانی رشتی در خصوص رفع شدن مشکلات قطعه های تندر۹۰ گفت؛ مشکلات قطعات خودرو حل شده اما این مشکل فقط برای تیراژ فعلی مرتفع شده است و با توجه به تعهد ۶۰ تا ۷۰ هزار دستگاه خودرویی که خودروسازان به متقاضیان دارند، قطعاً این مشکلات رفع شده است. هر ماشینی که وارد بازار می شود در ابتدای امر مشکل قطعات یدکی را دارد و این مشکل بزرگی برای چنین پروژه یی نیست. اما احمد بزرگیان نماینده مجلس شورای اسلامی در رابطه با روند پروژه تندر۹۰ گفت؛ این پروژه تاکنون نه به سود مصرف کننده و نه به سود تولیدکننده بوده و از ابتدا فرآیند نادرستی داشته است. بزرگیان ادامه داد؛ مرحله ابتدایی قرارداد با معطلی های خاص از قبیل تامین قطعات و ارسال نقشه ها و استانداردهای موجود روبه رو شد ضمن آنکه نحوه ثبت نام و عدم اجرای تعهد شرکت رنو- پارس را در پی داشت. رنو متعهد شده که به سرعت قطعات را تامین و در غیر این صورت موظف است به صورت کامل خودرو را از یک کشور تولیدکننده دیگر مثل رومانی و مراکش وارد کشور کند. وی با انتقاد از قیمت این خودرو تصریح کرد؛ قیمت پایه اولیه این محصول حدود ۵/۵ میلیون تومان بوده در حالی که امروز حدود ۹ میلیون تومان به فروش می رسد. این انتقادات در شرایطی مطرح می شود که خودروسازان عنوان می کنند مشکلی در مسیر تولید این خودرو نیست اما در عمل نتیجه یی عاید مردم نشده است و هنوز برخی خودروسازان از تحویل به موقع خودروهای سفارشی خودداری می کنند و حتی پیشنهاد خودروهای دیگر تولید شرکت را می دهند، علاوه بر مشکلاتی که قطعه سازها داشتند؛ خودروسازها نیز از ساختن خودرو سر باز می زنند و این در حالی است که هر روز شاهد افزایش قیمت یورو هستیم و این مساله باعث می شود قیمت این خودرو بالاتر رود آن چنان که در سال ۲۰۰۳ قیمت هر یک یورو معادل ۱/۱ دلار بود و در حال حاضر به ۴۸/۱ دلار رسیده است و اگر این روند ادامه یابد به گفته کارشناسان قیمت تندر ۹۰ نیز افزایش می یابد. محبوبه ابویی گزارش: روزنامه اعتماد